Mikołaj, Gwiazdor czy Aniołek? Kto przynosi prezenty w Polsce

Kto przynosi prezenty: Mikołaj, Gwiazdor czy Aniołek? W Poznaniu wiele dzieci tradycyjnie czeka na Gwiazdora, w Krakowie czy na Śląsku często na Aniołka, a dla malucha, którego dziadkowie mieszkają na dwóch krańcach Polski, to pytanie bywa całkiem poważną zagadką. Zebraliśmy najważniejsze regionalne zwyczaje i podpowiedzi, jak rozmawiać o nich z dziećmi, żeby nikt nie poczuł, że „jego” świąteczny gość jest gorszy. Nie opowiadamy tu historii świętego biskupa, o niej przeczytacie w artykule historia Świętego Mikołaja dla dzieci. Tym razem chodzi o to, kto tradycyjnie odwiedza polskie domy.

Kto przynosi prezenty w różnych regionach Polski

Polska jest pod tym względem wyjątkowo barwna. W dużym uproszczeniu wygląda to tak:

• Święty Mikołaj odwiedza dzieci w większości kraju. W wielu domach przychodzi nawet dwa razy: 6 grudnia zostawia drobiazg w bucie lub pod poduszką, a w Wigilię prezenty pod choinką.
• Gwiazdor to tradycyjnie postać z Wielkopolski i Pomorza. Zwykle zjawia się w Wigilię, a w wielu rodzinach opowiada się, że przed wręczeniem prezentów pyta dzieci, czy były grzeczne.
• Aniołek albo Dzieciątko tradycyjnie przynosi prezenty w części Śląska i Małopolski. To, o kim się mówi, zależy od okolicy i od rodziny. Najczęściej zjawia się w Wigilię, po cichu i niezauważony.

To mapa w dużym przybliżeniu. Zwyczaje nie kończą się na granicach województw, rodziny się przeprowadzają, a tradycje mieszają. W wielu domach 6 grudnia przychodzi Mikołaj, a w Wigilię Gwiazdor albo Aniołek, i nikomu to nie przeszkadza.

Skąd tylu świątecznych gości?

Świąteczne zwyczaje kształtowały się przez pokolenia, w każdym regionie trochę inaczej: pod wpływem sąsiadów, tradycji religijnych i rodzinnych opowieści przekazywanych z babci na wnuczkę. Stąd w jednym kraju kilka postaci, które robią właściwie to samo: pamiętają o dzieciach i przynoszą im radość.

Dziś, gdy Mikołaj w czerwonym płaszczu jest wszędzie, w filmach, reklamach i sklepowych witrynach, regionalne postacie są tym cenniejsze. Dla wielu rodzin Gwiazdor czy Aniołek to kawałek domu i dzieciństwa dziadków, który warto przekazać dalej.

Jak rozmawiać o tym z dziećmi

Prędzej czy później dziecko wróci z przedszkola z pytaniem: „Dlaczego do Antka przychodzi Gwiazdor, a do mnie Mikołaj?”. Kilka podpowiedzi, które pomagają w takiej rozmowie:

• Szukajcie odpowiedzi, która nikogo nie wyklucza. Na przykład: „W różnych domach prezenty przynoszą różni świąteczni pomocnicy. Każdy z nich ma swoje ulubione miejsca”.
• Nie poprawiajcie cudzych zwyczajów. Jeśli kolega mówi, że u niego przychodzi Aniołek, to u niego przychodzi Aniołek. To dobra lekcja szacunku dla innych domów.
• Opowiedzcie, jak było u Was. Dzieci uwielbiają historie z dzieciństwa rodziców i dziadków. Zapytajcie babcię, kto przychodził do niej i co przynosił.
• Odpowiadajcie z przymrużeniem oka. Na pytanie „Czy Gwiazdor zna Mikołaja?” wystarczy: „Na pewno się znają i pomagają sobie, bo dzieci jest bardzo dużo”.
• Ze starszymi dziećmi sięgnijcie po mapę. Pokażcie, gdzie mieszkają babcia i dziadek, i porozmawiajcie, jak tam obchodzi się Święta. Ciekawość świata zaczyna się od własnej rodziny.

Gdy w jednej rodzinie spotykają się różne tradycje

Mama z Wielkopolski, tata ze Śląska, a dziadkowie jeszcze skądinąd? To częstsza sytuacja, niż się wydaje. Rodziny radzą sobie z tym na różne sposoby:

• Podział ról. Mikołaj przychodzi 6 grudnia, a w Wigilię Gwiazdor albo Aniołek, zależnie od tego, który zwyczaj jest dla Was ważniejszy.
• Każdy dom ma swojego gościa. U jednych dziadków prezenty przynosi Aniołek, u drugich Gwiazdor, a w Waszym domu Mikołaj.
• Wspólna decyzja. Ustalcie raz, kto odwiedza Wasz dom, i trzymajcie się tego. Dzieci lubią przewidywalność, zwłaszcza w Święta.

Polskie rodziny mieszkające za granicą często dokładają do tego jeszcze lokalny zwyczaj. To dobra okazja, by dziecko poznało obie tradycje i nie zapomniało tej, którą przywieźli rodzice.

List do Mikołaja, Gwiazdora czy Aniołka?

Najprościej: do tego, kto przychodzi do Waszego domu. A jeśli trudno się zdecydować, można napisać do wszystkich. Właśnie dlatego polska wersja naszej książeczki list do Mikołaja do wydrukowania z kolorowankami świątecznymi ma aż trzy strony listów: do Świętego Mikołaja, do Gwiazdora i do Aniołka. Dziecko wybiera ten, który pasuje do jego domu, a na każdej stronie może życzenia napisać albo narysować. Podpowiedzi, co w takim liście umieścić, znajdziecie w artykule jak napisać list do Mikołaja.

Na dobry początek możecie pobrać darmową próbkę: 4 strony A4 z okładką, choinką, bałwanem i stroną końcową – wystarczy podać adres e-mail, a linki do pobrania pojawią się od razu na stronie. Pełna polska wersja to 19 stron: okładka, 15 kolorowanek A4 dla dzieci w wieku 3–6 lat i trzy listy.

Darmowa próbka (4 strony) Cała książeczka – 2,90 €

Niezależnie od tego, kto zapuka do Waszych drzwi, niech przyniesie dużo radości i spokoju!

Pliki są przeznaczone dla Waszej rodziny albo, jeśli uczycie, dla Waszej własnej klasy lub grupy. Małe wydrukowane elementy nie są odpowiednie dla dzieci poniżej 3 lat.